„Duma Krakowiaków – hafty białe i kolorowe”

„Duma Krakowiaków – hafty białe i kolorowe” 

  In memoriam Urszuli Janickiej – Krzywdy

  Wystawa czasowa we dworze z Drogini. 

Mało kto zdaje sobie sprawę, że za kawałkiem pokrytej wzorem „szmatki” kryje się ciekawa historia, konkretna wiedza, artystyczna pasja. Czym więc jest to niezwykłe rękodzieło o wielowiekowej tradycji: rzemiosłem czy sztuką?  (U. Janicka-Krzywda, Haft – sztuka czy rzemiosło?, Kuryer Ilustrowany, nr 5, 2000, s. 8) 

Hafciarstwo to rzemiosło wysublimowane, wymaga wyczucia smaku i dokładności. Rezultatem działań często są małe dzieła sztuki. Wystawa „Duma Krakowiaków…” ma na celu upowszechnienie wiedzy o pięknym hafcie Krakowiaków Zachodnich poprzez pokaz dzieł wykonanych współcześnie przez Stowarzyszenie Miłośników Tradycyjnego Rękodzieła Ludowego i Artystycznego Lud–Art przy Muzeum Etnograficznym im. S. Udzieli w Krakowie. Prezentowane eksponaty w wielu przypadkach mają swe pierwowzory w tradycyjnych strojach krakowskich znajdujących się w zbiorach MNPE. Wystawie towarzyszą także warsztaty rękodzielnicze, podczas których będzie możliwość poznania bogactwa wzorów zdobniczych i nabycie umiejętności hafciarskich. Mamy nadzieję, że wystawa stanie się inspiracją zarówno dla młodych, jak i doświadczonych rękodzielników. 

Wystawa w Muzeum-NPE w Wygiełzowie jest setną wystawą prac Stowarzyszenia Lud-art. Dedykowana jest założycielce Lud-artu: etnografce, folklorystce, instruktorce haftu, wieloletniemu kustoszowi Muzeum Etnograficznego dr Urszuli Janickiej – Krzywdzie (1949 – 2015). 

Stowarzyszenie Miłośników Tradycyjnego Rękodzieła Ludowego i Artystycznego Lud-Art z siedzibą przy Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie istnieje od 2005 roku. Jest kontynuacją Klubu Hafciarskiego, który powstał w maju 1993 roku przy Krakowskim Oddziale Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (PTL).

Powstanie Klubu Hafciarskiego zapoczątkowały Warsztaty Haftu Ludowego zorganizowane przez wspomniany Oddział PTL i Muzeum w 1992 r. Prowadziła je instruktor haftu, kustosz dyplomowany Muzeum i etnograf, dr Urszula Janicka – Krzywda. Po 12 latach działalności, 17 marca 2005 roku Klub Hafciarski przekształcił się w Stowarzyszenie Miłośników Tradycyjnego Rękodzieła Ludowego i Artystycznego Lud-Art. Pierwszym prezesem Stowarzyszenia była U. Janicka-Krzywda. Obecnie funkcję tę piastuje Jadwiga Gruca. 

dr Urszula Janicka-Krzywda (1949 – 2015) – znakomita polska etnografka, folklorystka i dziennikarka. Była m.in. kierownikiem archiwum naukowego w Muzeum Etnograficznym im. S. Udzieli w Krakowie. W latach 1989–1992 pracowała jako etnograf w Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystycznego Makowianka w Makowie Podhalańskim oraz sprawowała kierownictwo artystyczne Zespołu Regionalnego Juzyna w Zawoi. Organizowała Międzynarodowe Festiwale Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem. Przez szereg lat współpracowała również z Centralnym Ośrodkiem Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie oraz wydawaną tam Gazetą Górską.

Opublikowała około 1000 artykułów i kilkanaście książek. Podejmowała tematy kultury ludowej, obrzędów, magii, wierzeń, folkloru słownego, zbójnictwa karpackiego, tradycji pasterskich oraz przejawów religijności ludowej w tradycyjnej kulturze ludowej Górali Babiogórskich, Orawskich, Spiskich, Zagórzańskich i Pienińskich.

Została wyróżniona m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (2001). Otrzymała nagrodę im. Oskara Kolberga (2013) oraz nagrodę Województwa Małopolskiego im. Romana Reinfussa (2014).

Kliknij zdjęcie aby zobaczyć galerię